ÁRSSKÝRSLA 1999

 


Markmiđ Sjávarútvegsstofnunar Háskóla Íslands

 

Sjávarútvegsstofnun Háskóla Íslands var stofnuđ 8. júní 1989 međ reglugerđ settri af Menntamálaráđuneyti.  Samkvćmt reglugerđinni eru markmiđ Sjávarútvegsstofnunar eftirfarandi:

 

           ađ efla og samhćfa rannsóknir í sjávarútvegsfrćđum viđ Háskóla Íslands,

           ađ stuđla ađ samstarfi viđ innlenda og erlenda rannsóknarađila á sviđi sjávarútvegsfrćđa,

           ađ gefa út og kynna niđurstöđur rannsókna í   sjávarútvegsfrćđum,

          ađ veita upplýsingar og ráđgjöf í sjávarútvegsmálum,

          ađ styđja kennslu og ţjálfun í sjávarútvegsfrćđum, einkum til meistaraprófs,

          ađ gangast fyrir námskeiđum og fyrir­lestrum í sjávarútvegsfrćđum.

 

Stjórn stofnunarinnar skipa:

Dr. Páll Jensson, formađur,

prófessor í rekstrarverkfrćđi, tilnefndur af verkfrćđideild

Dr. Gísli Pálsson,

prófessor í mannfrćđi, tilnefndur af félagsvísindadeild,

Logi Jónsson, cand.real.,

dósent í lífeđlisfrćđi, tilnefndur af raunvísindadeild,

Dr. Ragnar Árnason,

prófessor í fiskihagfrćđi, tilnefndur af viđskipta- og hagfrćđideild,

Dr. Valdimar K. Jónsson,

prófessor í vélaverkfrćđi, tilnefndur af háskólaráđi.

 

Forstöđumađur stofnunarinnar:

Dr. Guđrún Pétursdóttir.

 

Skrifstofustjóri Helga Petersen

 

Heimasíđa:  http://www.sushi.hi.is

Tölvupóstur:  fisheries@hi.is

 

 

 

Starfsemi Sjávarútvegsstofnunar

Rannsóknir

 

Djúpfar

 

Djúpfar er lítill, sjálfstýrđur kafbátur sem ćtlađur er til rannsókna og eftirlits í sjó og vötnum. Í framhaldi af styrkveitingum Rannís til verkefnis Hjalta Harđarsonar verkfrćđings til ađ ţróa Djúpfar, var myndađur tengslahópur innan Háskóla Íslands um ýmis rannsóknar- og ţróunarverkefni sem tengjast Djúpfarinu.  Einkum er um ađ rćđa hugbúnađ til ýmiss konar stýringa á Djúpfarinu til ađ gćđa ţađ greind og auka sjálfvirkni ţess, en einnig rannsóknir á ţví hvernig bćta megi skrúfu farartćkisins og orkunýtingu ţess.  Sjávarútvegsstofnun H.Í. fer fyrir  tengslahópnum, en Verkfrćđistofnun H.Í. á ţar ríkan ţátt. Rannís veitti styrk til starfsins áriđ 1999 og unnu fjórir meistaranemar í verkfrćđi ađ lokaverkefnum tengdum Djúpfarinu á árinu.   

Rannsóknarverkefnin eru tvíţćtt:

 

1. Tölvusjón og gervigreind Djúpfars til árekstravarnar ofl. Ađferđafrćđi og hugbúnađur til ađ gera djúpfarinu kleift ađ greina myndir bćđi frá myndavél, sónartćki, dýptarmćli og öđrum tćkjum og bera kennsl á hluti í umhverfi sínu, m.a. til ađ verjast árekstrum og vara viđ festum.  Á sama tíma verđur lagđur grunnur ađ myndgreiningu fiskitorfa, fisktegunda o.s.frv.

 

2. Fiskileit – leiđarstýring djúpfars.  Hugbúnađur til ađ skipuleggja feril, ţannig ađ Djúpfariđ geti ferđast međ sjálfvirkum hćtti, tekiđ myndir eđa framkvćmt mćlingar og síđar leitađ uppi og elt t.d. fiskitorfur.

 

Rannsóknarverkefnin eru  ekki einskorđuđ viđ Djúfariđ, heldur hafa ţau frćđilegt gildi í sjálfum sér og geta niđurstöđur ţeirra nýst á öđrum sviđum.

Haustiđ 1999 stofnuđu Sjávarútvegsstofnun H.Í. og Hjalti Harđarsson fyrirtćkiđ Hafmynd ehf (www.hafmynd.is) til ađ vinna ađ ţróun og markađssetningu Djúpfarsins. Stjórn Hafmyndar skipa Guđrún Pétursdóttir formađur, Hjalti Harđarson og Páll Jensson, en Valdimar K. Jónsson er varamađur.

 

Endurnýting vatns og varma í fiskeldi

 

Haustiđ 1998 hófst samstarf milli forsvarsmanna Máka hf., Elements hf. á

Sauđárkróki og vísindamanna viđ Háskóla Íslands og  Bćndaskólann ađ Hólum um endurnýtingu vatns og varma í mun stćrri fiskeldiseiningum en hingađ til hafa veriđ notađar.

Sótt var um styrk til Rannís til ađ vinna nauđsynlega rannsóknar- og ţróunarvinnu og veitti Rannís fjórar milljónir króna en Framleiđnisjóđur landbúnađarins eina milljón króna til verkefnisins.

Síđar var sótt  um styrk úr INNOVATION hluta 5. rammááćtlunar ESB og fékkst 100 milljóna króna styrkur til ţriggja ára.

Í fiskeldisstöđ Máka hf. á Sauđárkróki hefur á undanförnum árum veriđ ţróađ endurnýtingarkerfi vatns og varma í fjölţjóđlegu verkefni, sem hlotiđ hefur

styrk frá  Evrópusambandinu. Einnig hafa verkefni á vegum stöđvarinnar og

franskra  samstarfsađila tvisvar hlotiđ Eureka gćđastimpil Evrópusambandsins og er  ţetta verkefni hluti af ţví sem kallađ er Aquamaki 2 (E!-1960).

Hópur fjárfesta hefur nú gengiđ til samstarfs viđ Máka hf. um stórfellda barrarćkt međ endurnýtingartćkni í eldisstöđ  Miklalax ađ Hraunum í Fljótum. Áćtluđ ársframleiđsla er 500-800 tonn. Í hinni nýju stöđ verđur sett upp endurnýtingarkerfi í stćrra keri en áđur hefur ţekkst, 1200 m3, sem er tífallt stćrra en í fyrra kerfi Máka hf. Ţetta kallar á ýmsar nýjar tćknilausnir viđ endurnýtingu vatns og varma. Lögun kersins verđur nýlunda, s.k. eldishringur (annular raceway). Gera verđur líkan fyrir straumflćđi,  dreifingu efna, varma og fóđurs og hanna stýribúnađ fyrir umhirđu og fóđrun fiskanna.  Kanna verđur dreifingu fiskanna í hinu nýja kerfi og skilgreina umhverfisţćtti svo tryggja megi hámarksvöxt og góđ ţrif fiskanna. Ţessi rannsóknar- og ţróunarvinna  verđur unnin á vegum H.Í.og Bćndaskólans á Hólum.

Verkefnisstjóri er Logi Jónsson dósent

 

Bestun flokkunar á lođnu, rćkju og síld

 

Markmiđ verkefnisins var ađ ţróa ákvörđunarhjálpartćki fyrir framleiđslu-stjóra í lođnu-, rćkju- og síldarvinnslu.  Međ ţessu hjálpartćki á framleiđslu-stjórinn ađ geta ákvarđađ hagkvćmustu flokkunarmörk og náđ hćsta mögulega verđmćti úr ţeim afla sem er til vinnslu hverju sinni.  Hćsta afurđaverđmćti er fundiđ međ ţví ađ taka sýni úr aflanum fyrir flokkun og fá ţannig mat á stćrđardreifingu hans.  Ţćr upplýsingar eru síđan notađar til ađ finna hagstćđustu afurđasamsetningu miđađ viđ gefnar verđforsendur í hverjum afurđaflokki međ stćrđfrćđilegum bestunarađferđum.

Ţróađ hefur veriđ notendavćnt forrit sem ađstođar framleiđslustjóra viđ ofangreindar ákvarđanir.  Ađ auki heldur forritiđ utan um allar sýnatökur í gagnagrunni sem gerir notanda kleift ađ fylgjast međ stćrđarţróun aflans. Forritiđ hefur veriđ í prófun/notkun hjá Borgey hf. síđustu síldar- og lođnuvertíđar. Forritiđ hefur einnig veriđ í notkun í rćkjutogaranum Merike á Flćmska hattinum.  Sú reynsla sem komin er á forritiđ í rćkjuvinnslu til sjós gefur til kynna ađ hugbúnađurinn og ađferđafrćđin virka vel. Prófanir í rćkjuvinnslu í landi hafa einnig fariđ fram í rćkjuvinnslunni Dögun á Sauđarkróki.

 

Miđađ viđ ţá reynslu og prófanir sem framkvćmdar hafa veriđ telja ţróunarađilar hugbúnađarins, varlega áćtlađ, ađ međ réttri notkun forritsins sé hćgt ađ ná fram a.m.k. 1-3% verđmćtaaukningu ađ jafnađi.  Ţannig gćti skip međ afurđaverđmćti t.d. upp á 200 milljónir króna á ári veriđ ađ auka aflaverđmćtiđ um 2-6 milljónir króna á ári.

 

Bestun og ráđgjöf ehf. vinnur ađ öllum verkhlutum verkefnisins.  Fyrirtćkiđ var stofnađ ađ frumkvćđi fagráđs Rannís. Prófanir á lođnu- og síldarhluta verkefnisins fóru fram hjá Borgey hf. sem hefur lagt til ađstöđu, hráefni og mannafla til verkefnisins.  Íslenska útflutningsmiđstöđin hf. hefur lagt til ađstöđu, hráefni og mannafla til prófana í rćkjuvinnslu bćđi í landvinnslu og einnig um borđ í rćkjufrystitogara.

Verkefniđ er styrkt af Tćknisjóđi Rannsóknarráđs Íslands.

Verkefnisstjóri er dr. Páll Jensson, prófessor í rekstarverkfrćđi.

 

Upplýsingakerfi skipstjóra fiskiskipa II

Ţetta verkefni er framhald af verkefni sem lýst var í ársskýrslu 1996 og byggđi á aflaskýrslugögnum Hafrannsóknastofnunarinnar. Ţar var fengist viđ ţróun aflaspákerfis til ađ styđja ákvarđanatöku um val á fiskimiđum. Í ţessu verkefni eru ţróuđ önnur hjálpartćki fyrir skipstjórnarmenn fiskiskipa. Ţar á međal eru ţessir ţrír ţćttir:

 

·         Veiđarfćraskráning. Hugbúnađur sem gerir skipstjórnarmönnum kleift ađ skrá allar stillingar á veiđarfćrum viđ hverja notkun og tengja ţessar skráningar viđ fćrslur um aflabrögđ. Vonast er til ađ samtenging skráninga og frekari úrvinnsla gagnist mönnum viđ ađ velja veiđarfćri og stillingar sem henta best ađstćđum hverju sinni.

·         Sjávarföll og straumar. Veriđ er ađ ţróa hugbúnađ sem byggir á reiknilíkani dr. Gunnars Guđna Tómassonar, dósents viđ verkfrćđideild HÍ, af sjávarföllum í hafinu umhverfis Ísland og setur niđurstöđur reiknilíkansins fram á myndrćnan hátt. Skipstjórnarmenn geta ţá valiđ tiltekinn stađ og beđiđ um mynd sem sýnir sjávarhćđ og strauma ţar eftir tiltekinn tíma.

·         Tölvuvćdd veđurkort. Í samstarfi viđ Veđurstofu Íslands hefur veriđ ţróađ kerfi fyrir skipstjórnarmenn svo ađ ţeir geti séđ spár um ţróun veđurkerfa í myndrćnni framsetningu á tölvuskjá sínum.

 

Ađ verkefninu standa Radíómiđun ehf. og verkfrćđideild HÍ.

Verkefniđ er styrkt af Tćknisjóđi Rannsóknarráđs Íslands.

Verkefnisstjóri er dr. Páll Jensson, prófessor í rekstrarverkfrćđi.

 

Félagslegir áhćttuţćttir í fiskiđnađi

Markmiđ verkefnisins er ađ greina félagslega áhćttuţćtti í fiskiđnađi, einkum viđ flćđilínu, til ţess m.a. ađ hćgt sé ađ stuđla ađ aukinni vellíđan, stöđugleika og ţróun ţekkingar međal fiskvinnslufólks.  Međ félagslegum áhćttuţáttum er einkum átt viđ vinnuskipulag, svo sem einhćfni, einangrun, einbeitingu, vinnuhrađa, vinnumagn, einstaklingseftirlit, upplýsingar um árangur og möguleika starfsfólks til ađ hafa áhrif á framkvćmd vinnunnar.  Rannsóknir hafa sýnt ađ ţessir ţćttir geta haft afgerandi áhrif á heilsu og líđan starfsmanna.  Streita, síţreyta, depurđ og líkamleg vanlíđan eru dćmi um einkenni sem fram geta komiđ vinni starfsmenn undir of miklu andlegu álagi samfara einhćfni.  Ţví er mikilvćgt ađ tekiđ sé tillit til ţessa viđ skipulag vinnunnar.  Međ stöđluđum spurningalistum, sem hannađir hafa veriđ til ađ meta félagslega áhćttuţćtti í starfsumhverfinu og međ eigindlegum rannsóknarađferđum (viđtölum og stađarathugunum), verđa ofannefndir áhćttuţćttir greindir.  Spurningalisti međ 45 spurningum var lagđur fyrir starfsmenn í 24 fiskvinnsluhúsum auk ţess sem unniđ var međ viđtölum og stađarathugunum. Međ hjálp sérfróđra ađila var fiskvinnsluhúsunum skipt í fjóra flokka međ tilliti til tćknistigs og vinnufyrirkomulags. Einnig var unniđ ađ greiningu gagna á árinu og fyrstu niđurstöđur kynntar á innlendum og erlendum vettvangi. Ţar má nefna málţing rektors H.Í. 20.-21.mars í Odda, norrćnt ţing varđandi frćđslu um vinnuumhverfismál 14.-16. júní í Hveragerđi,plenumfyrirlestur á 20. ráđstefnu norrćnna félagsfrćđinga 17.- 20.juní í Bergen, fyrirlestur á ráđstefnu Norđur-Atlantshafsríkjanna um vinnuumhverfi í fiskvinnslu í Hirsthals, Danmörku 27.-30. sept. og  Málţing á vegum Vinnís, Vinnuvistfrćđifélags Íslands sem haldiđ var 11. nóvember 1999.  Gildi rannsóknarinnar er fólgiđ í ţví ađ hér verđa félagslegir áhćttuţćttir í fiskiđnađi skođađir í fyrsta sinn hér á landi, einkum međ tilliti til ţeirrar tćkniţróunar sem átt hefur sér stađ viđ vinnslu sjávarafurđa.  Ţeirri ţekkingu, sem fćst međ niđurstöđum rannsóknarinnar er ćtlađ ađ stuđla ađ ţví ađ í framtíđinni geti fariđ saman góđ tćkni og heilbrigt og ánćgt vinnuafl.  Spurningar af ţessum toga eru mikiđ til umrćđu, t.d. međal ţeirra sem fást viđ iđnhönnun, félagssálfrćđi og stjórnun.  Ţví er ţess vćnst ađ rannsóknin stuđli ađ hagnýtri umfjöllun um vinnuskipulag í fiskiđnađi og frćđilegri umrćđu, m.a. á alţjóđavettvangi, um vinnuskipulag og félagslega áhćttuţćtti.

Verkefnisstjóri er dr. Guđbjörg Linda Rafnsdóttir og hefur hún hlotiđ til ţess 3 ára rannsóknarstöđustyrk frá Rannís, en Sjávarútvegsstofnun er gestgjafa-stofnun rannsóknarinnar.

 

Áhćttugreining í veiđiskipum

 

Ţetta verkefni lýtur ađ slysavörnum sjómanna. Nćrri lćtur ađ tíundi hver íslenskur sjómađur slasist árlega viđ störf sín.  Fćkkun slysa er ótvírćtt mikiđ hagsmunamál, ekki ađeins fyrir sjómenn og ţeirra nánustu, heldur útgerđina og ţjóđina alla, sem axlar ađ stórum hluta ţann mikla kostnađ sem af slysum hlýst.

Markmiđ verkefnisins er ađ greina áhćttuţćtti í helstu gerđum fiskiskipa, frystitogurum, öđrum togskipum, nótaskipum, netaskipum og línuskipum.  Ţessar greiningar verđa gerđar í náinni samvinnu viđ útgerđir og sjómenn. Áhćttugreining, einkum GÁMES (e:HACCP), er mjög víđa notuđ í fiskvinnslu bćđi á sjó og landi og er sjómönnum ţví ekki framandi.  Nýnćmi verkefnisins er hins vegar ađ beita áhćttugreiningu til ađ auka öryggi  sjómanna.

Á grundvelli áhćttugreiningarinnar verđa settar fram öryggisreglur sem varđa verklag um borđ;  ótvírćđa verkaskiptingu og ábyrgđ hvers starfsmanns; ábendingar til skipstjórnarmanna og annarra sjómanna varđandi vinnu-fyrirkomulag;  úrbćtur, merkingar og viđvaranir á hćttustöđum; undirbúning  nýliđa, endurţjálfun eldri sjómanna o.s.frv.

Til verkefnisins hefur  Ingimundur Valgeirsson, meistaranemi í verkfrćđi veriđ ráđinn og varđi hann meistaraprófsritgerđ sína um áhćttugreiningu í frysti-togara í desember 1999.  Ritgerđin er í tveimur bindum og ber heitiđ Öryggi á sjó, áhćttugreining og stjórnun, (ISBN 9979-9408-2-4). Ingimundur mun gera áhćttugreiningu í öđrum tegundum fiskiskipa á nćsta ári. Verkefniđ er unniđ í samvinnu Slysavarnafélags Íslands og H.Í. Í meistaranámsnefnd Ingimundar sátu prófessor  Pétur K. Maack formađur, Páll Jensson prófessor og Guđrún Pétursdóttir.

 

Fiskveiđar á hafi úti

Um er ađ rćđa viđamikiđ samstarfsverkefni hagfrćđinga, stćrđfrćđinga og líffrćđinga frá háskólum og rannsóknarstofnunum í Noregi, Finnlandi, Bretlandi og Portúgal auk Íslands. Verkefniđ snýst um ţađ ađ greina ţau vandamál sem upp koma viđ nýtingu fiskistofna sem halda sig utan fiskveiđilögsagna eđa ganga út fyrir eđa á milli fiskveiđilögsagna, finna hagkvćmustu nýtingu slíkra stofna og kanna forsendur ţess ađ sú lausn náist í samningum viđkomandi ţjóđríkja. Til ađ varpa frekara ljósi á viđfangsefniđ eru bláuggatúnfiskveiđar í Atlantshafi og veiđar úr norsk-íslenska síldarstofninum teknar til sérstakrar athugunar. Auk líffrćđi og hagfrćđi gegna leikjafrćđi og umfangsmiklir tölvuútreikningar stóru hlutverki í ţessu verkefni.

Verkefni ţetta hófst áriđ 1996 og er áćtlađ ađ ţví ljúki í árslok 1999.

Heildarkostnađur er talinn um 60 milljónir króna en íslenski hlutinn um 14 milljónir. Evrópusambandiđ greiđir ţorra ţessa kostnađar.

Verkefnisstjóri íslenska hluta verkefnisins er dr. Ragnar Árnason, prófessor í fiskihagfrćđi.

 

 

Botndýr á Íslandsmiđum (BIOICE)

er umfangsmikiđ rannsóknarverkefni sem Sjávarútvegsstofnun á ađild ađ.  Markmiđ verkefnisins er ađ kortleggja botndýralíf í íslensku lögsögunni og koma upp varanlegum gagnagrunni međ tilheyrandi safni sýna.

Innlendir ţátttakendur í verkefninu eru Umhverfisráđuneytiđ, Hafrannsóknastofnunin, Náttúrufrćđistofnun, Líffrćđistofnun H.Í.  og Sjávarútvegsstofnun H.Í., auk Sandgerđisbćjar, sem veitt hefur verkefninu ómetanlegan stuđning en ţar eru höfuđstöđvar verkefnisins.  Erlendir ţátttakendur eru Háskólinn og Dýrafrćđisafniđ í Kaupmannahöfn, Háskólinn og Náttúrufrćđisafniđ í Stokkhólmi, Háskólinn í Bergen, Háskólinn í Ţrándheimi, Rannsóknarstöđin ađ Kaldbak í Fćreyjum, Fiskirannsóknarstofan í Fćreyjum og Háskólinn í Helsinki. Auk ţess tengjast verkefninu allmargir evrópskir og bandarískir vísindamenn.

 

Verkefniđ hófst formlega 1992 og hafa veriđ farnir ţrettán rannsóknarleiđangrar til ađ safna sýnum á íslenskum, norskum og fćreyskum rannsóknarskipum.  Sýnin eru flokkuđ í rannsóknarstöđ verkefnisins í  Sandgerđi og áfram til tegunda í samstarfi viđ fjölda erlenda vísindamanna. Vinnufundir hafa veriđ haldnir um flokkun og greiningu skeldýra (1993), burstaorma (1994) og marflóa (1995).

Viđ Rannsóknarstöđina í Sandgerđi eru níu stöđugildi. Ţar hefur einnig veriđ unniđ ađ öđrum verkefnum fyrir Hafrannsóknastofnunina, t.d. aldursákvörđunum og greiningu magasýna,. Einnig hefur veriđ unniđ ađ smćrri verkefnum fyrir Líffrćđistofnun Háskólans og Náttúrufrćđistofnun Íslands.

Rannsóknarstöđin í Sandgerđi er fyrst íslenskra vísindastofnana til ađ hljóta nafnbótina Einstćđ vísindaađstađa (Large Scale Facility) á vegum Evrópusambandsins.  Ţessa nafnbót ber hún frá 1. apríl 1998 til 31. apríl 2000 og felur hún í sér ferđastyrki fyrir rúmlega 40 vísindamenn frá Evrópu.  Ţetta er mikil viđurkenning bćđi fyrir verkefniđ sjálft og ekki síđur fyrir ţá ađstöđu sem byggđ hefur veriđ upp í Rannsóknarstöđinni í Sandgerđi. Sandgerđisbćr, Bygginga- og tćkjasjóđur Rannís og H.Í. veittu styrki til tćkjakaupa og stćkkunar rannsóknarađstöđunnar. Frekari upplýsingar má finna á heimasíđu verkefnisins, www.hi.is/pub/smc

Verkefnisstjóri er Guđmundur V. Helgason, M. Sc.

 

North Atlantic Islands Program

 

Sjávarútvegsstofnun hefur frá 1992  tekiđ ţátt í samstarfsverkefni eyţjóđa í norđanverđu Atlatshafi. Verkefniđ er margţćtt en stofnunin hefur einkum komiđ ađ sjávarútvegsmálum og uppbyggingu ţekkingariđnađar.  Fjölmargar sendinefndir hafa komiđ hingađ til lands á vegum verkefnisins til ađ koma á samstarfi viđ ýmsa ađila, stjórnvöld, einstaklinga og fyrirtćki.  Sem dćmi  má nefna samstarf um lúđueldi, krćklingaeldi, menntun dýralćkna, nýjar leiđir í kennslu grunnskólabarna o.fl. Er óhćtt ađ segja ađ ţetta verkefni hafi veriđ óvenju frjótt og boriđ góđan ávöxt međ margháttuđu samstarfi.  Í stjórn NAIP eiga sćti fyrir Íslands hönd Sigfús Jónsson landfrćđingur og Guđrún Pétursdóttir.

 

Nordisk Arbeidsgruppe for Fiskeriforskning (NAF)

 

Forstöđumađur Sjávarútvegsstofnunar er einn ţriggja fulltrúa Íslands í nefnd á vegum Norrćnu ráđherranefndarinnar, sem er ćtlađ ađ gera tillögur um norrćnar rannsóknir á sviđi sjávarútvegs og skyldra greina.  Nefndin setur fram drög ađ stefnumótun og metur umsóknir um styrki til sjávarútvegsrannsókna, sem veittir eru tvisvar á ári.  Einnig gefur NAF út skýrslur og rit og heldur ráđstefnur og fundi. Áriđ 1999 voru fundir NAF haldnir í Kaupmannahöfn og í Ţórshöfn í Fćreyjum, ţar dvölin var einnig notuđ til ađ heimsćkja ýmis fyrirtćki og rannsóknarstofnanir.

 

Námsleiđir og samstarf viđ erlenda háskóla.

 

Meistaranám í sjávarútvegsfrćđum

 

Frá 1995 hefur H.Í. bođiđ meistaranám í sjávarútvegsfrćđum, sem er ţverfaglegt nám, metiđ til 60 eininga. Tilgangur međ meistaranámi í sjávarútvegsfrćđum er ađ veita vandađa, ţverfaglega, hagnýta og frćđilega menntun til starfa á hinum ýmsu sviđum sjávarútvegs og í stođgreinum hans.  Einnig er miđađ viđ ađ námiđ veiti fullnćgjandi undirbúning undir frekara háskólanám.

Nemendur skulu hafa lokiđ BS, BA eđa tilsvarandi háskólagráđu.

Námiđ fer fram á vegum ţeirra deilda sem kjósa ađ eiga ađild ađ ţví og veita ţćr viđkomandi meistaragráđu.  Sem stendur eru ţađ félagsvísindadeild, raunvísindadeild, verkfrćđideild, lagadeild og viđskipta- og hagfrćđideild.

Gert er ráđ fyrir ţví ađ nemendur hafi aflađ sér hagnýtrar reynslu af störfum í sjávarútvegi og tengdum greinum áđur en til útskriftar kemur.

Á árinu voru 13 nemendur í meistaranáminu  og luku tveir ţeirra námi, ţeir

Kristján Freyr Helgason frá félagsvísindadeild og Stefán Úlfarsson frá

viđskipta- og hagfrćđideild.

 

Sjávarútvegsskóli Háskóla Sameinuđu ţjóđanna

Í byrjun árs 1997 undirrituđu utanríkisráđherra, rektor Háskóla Sameinuđu ţjóđanna og forstjóri Hafrannsóknastofnunarinnar samning ţess efnis ađ Sjávarútvegsskóli Sameinuđu ţjóđanna skyldi starfrćktur hér á landi. Forstöđumađur Sjávarútvegsstofnunar hafđi átt sćti í undirbúningsnefndum frá 1995 ţegar fýsileiki ţessa verkefnis var fyrst kannađur og hefur átt  sćti í stjórn skólans frá upphafi.

Í samningnum felst ađ Hafrannsóknastofnunin sér um rekstur skólans en í stjórn hans eiga sćti fulltrúar Hafrannsóknastofnunarinnar, sem jafnframt er formađur, utanríkisráđuneytis, Háskóla Íslands, Háskólans á Akureyri, Rannsóknastofnunar fiskiđnađarins  og sjávarútvegsfyrirtćkja. Um er ađ rćđa 6 mánađa nám í 5 mismunandi námsleiđum. Ţađ er einkum ćtlađ opinberum starfmönnum frá ţróunarlöndunum ţótt ađrir geti einnig fengiđ námsvist. Fyrsti hópur nemenda hóf nám í ágúst 1998 og útskrifađist í febrúar 1999. Nemendur voru 6, ţar af ein kona. Fjórir ţeirra sérhćfđu sig í gćđastjórn í veiđum og vinnslu, einn í stjórn fiskveiđa og annar í auđlindastjórn og mati fiskistofna í sjó og vötnum.

Gestafyrirlesari ársins var Professor emeritus Robert G. Ackman frá Canadian Institute of Fisheries Technology, Dalhousie University í Kanada. Lífefnafrćđi er  sérgrein Prof. Ackmans og hefur hann sérstaklega rannsakađ fitur í sjávarfangi.  Hann dvaldi hér um vikuskeiđ, hélt fjóra opinbera fyrirlestra og leiđbeindi nemendum skólans. Hann rćddi međal annars um bragđ, gćđi, hollustu og  öryggi neytenda sjávarfangs.  Ţađ traust sem Íslendingum er sýnt međ ţví ađ fela ţeim rekstur Sjávarútvegsskóla Háskóla S.ţ. skiptir miklu, ekki ađeins fyrir ţróun menntunar í sjávarútvegsfrćđum hér á landi heldur fyrir hvers konar útflutning sem tengist sjávarútvegi.  Segja má ađ hér sé um gćđastimpil ađ rćđa sem getur auđveldađ Íslendingum markađsstarf á ýmsum sviđum sjávarútvegs.  Skólinn verđur byggđur upp međ ţađ í huga ađ Íslendingar taki ađ sér ć stćrri verkefni á sviđi alţjóđlegrar menntunar í sjávarútvegsfrćđum,  ekki síst fyrir ţróunarlöndin.

 

Samstarf um hagrćđingu í kennslu og rannsóknum

Sjávarútvegsstofnun hefur undanfarin ár unniđ ađ auknu samstarfi viđ stćrstu rannsóknarstofnanir landsins í haf- og sjávarútvegsrannsóknum, Hafrannsókna-stofnunina og Rannsóknastofnun fiskiđnađarins.

Hugmyndin er ađ flytja matvćlafrćđiskor H.Í., Sjávarútvegsstofnun og tengdar greinar í nćsta nágrenni viđ ofangreindar stofnanir ađ Skúlagötu 4.  Markmiđiđ er ađ stórauka samvinnu ţessara stofnana og nýta fjárfestingar sem ţar eru fyrir í sérgerđu húsnćđi og tćkjabúnađi. Undir stjórn Framkvćmdastofnunar ríkisins voru unnin  frumdrög ađ teikningu um 4000 m2 byggingar á lóđinni Skúlagata 6, sem samtengd yrđi Skúlagötu 4. Í tengibyggingu yrđu fyrirlestrasalir, bókasafn og mötuneyti, en í ađalbyggingunni yrđu rannsóknar- og kennslustofur fyrir hafrannsóknir  og greinar matvćla- og  sjávarútvegsfrćđa. Sérstaklega yrđi gert ráđ fyrir Sjávarútvegsháskóla Sameinuđu ţjóđanna í nýja húsinu og stuđlađ ađ  samneyti og samvinnu nemenda ţess skóla viđmeistaranema H.Í.  Lokaákvörđun um byggingu ţessa mennta- og rannsóknaseturs er háđ samţykki ríkisstjórnar og fjármögnun.

 

 

Samstarf viđ  National Taiwan Ocean University

 

Í gildi er samstarfssamningur milli National Taiwan Ocean University, Sjávarútvegsstofnunar H.Í. og Rannsóknarstofnunar fiskiđnađarins. Á undanförnum árum hafa starfsmenn og stúdentar unniđ ađ samstarfsverkefnum og sótt hverjir ađra heim.  Íslensk sendinefnd heimsótti Taiwan í bođi NTOU frá 10.-17. maí 1999. Heimsóknin var einstaklega vel undirbúin af prófessor Bonnie Sun Pan, deildarforseta matvćlafrćđideildar NTOU.

Dagskrá heimsóknarinnar var viđamikil og fjölbreytt, heimsóttar háskóladeildir, ráđuneyti sjávarútvegs, landbúnađar og utanríkismála,  ýmiss konar fyrirtćki, eldisstöđvar, söfn og menningarstofnanir.  Hápunktur heimsóknarinnar var sameiginlegt málţing um sjávarútveg og rannsóknir í löndunum tveimur. Í íslensku sendinefndinni voru eftirtaldir ađilar, sem allir fluttu fyrirlestra á málţinginu: prófessor Valdimar K. Jónsson, sem rćddi um nýsköpun í veiđarfćragerđ, Ólafur Hannibalsson sem rćddi um ţróun íslensks sjávarútvegs á 20.öld, Guđrún Pétursdóttir rćddi um afurđir samstarfs H.Í. viđ hátćknifyrirtćki, Helene Lauzon frá Rannsóknarstofnun fiskiđnađarins rćddi um gćđastjórn, geymsluţol og örverurannnsóknir á sjávarfangi, Vilhjálmur Guđmundsson frá Útflutningsráđi Íslands kynnti íslenskar afurđir á erlendum sjávarútvegsmörkuđum. Í heimsókninni var undirritađur vinabćjarsamningur milli Peng-hu eyja út af strönd Taiwans og Ísafjarđarbćjar. Halldór Halldórsson bćjarstjóri Ísafjarđarbćjar undirritađi samninginn og kynnti bćjarfélagiđ í máli og myndum. Heimsóknin var mjög vel heppnuđ í alla stađi.

 

Samstarf viđ Tokyo University of Fisheries

Í gildi er samstarfssamningur milli Sjávarútvegsháskólans í Tokyo, Rannsóknarstofnunar fiskiđnađarins og Sjávarútvegsstofnunar Háskóla Íslands.  Sendinefnd frá japanska háskólanum heimsótti Ísland í ágúst 1999 og dvaldi hér í viku. Fyrir nefndinni fór prof. Chiaki Koizumi rektor háskólans, en ađrir gestir voru ţrír prófessorar og  japanskur markađsstjóri Sölumiđstöđvar Hrađ-frystihúsanna í Tokyo.

 

 

Sumarskólar

Molecular Principles of Nervous System Adaptation and Evolution Sjávarútvegsstofnun tók ţátt í skipulagningu og framkvćmd sumarskóla á vegum Nordiske Forskarakademier, sem haldiđ var í Kristineberg Marine Research Station viđ Gullmarsfjorden í Svíţjóđ 11.-17. júní 1999. Námskeiđiđ fjallađi um sameindalíffrćđi ţróunar og ađlögunar taugakerfisins međ sérstöku tilliti til sjávardýra. Ţátttakendur voru um 50 nemendur í doktorsnámi á Norđurlöndum, en kennarar alţjóđlega ţekktir vísindamenn í ţessum frćđum.

 

Arctic Biology

Sjávarútvegsstofnun HÍ og Líffrćđistofnun HÍ áttu áriđ 1995 frumkvćđi ađ samstarfi viđ Denmark's International Study Programme (DIS) um sumarskóla í líffrćđi heimskautasvćđa. Ţessi námskeiđ eru ćtluđ bandarískum háskólanemum og markađssett af DIS um gervöll Bandaríkin. Arctic biology námskeiđin standa í 6 vikur frá miđjum júni til júlíloka og  hafa veriđ haldin árlega frá 1996. Undanfarin tvö ár hefur jarđfrćđinámskeiđ veriđ kennt samhliđa líffrćđinni. Umsjón námskeiđanna hefur veriđ í höndum Guđrúnar Lárusdóttur líffrćđings og eru ţau nú haldin á  vegum DIS og Endurmenntunarstofnunar H.Í. (www.disp.dk).

 

Hvalveiđar Baska í Norđur-Atlantshafi

Dr. Selma Huxley Barkham hélt fyrirlestur um hvalveiđar Baska í Norđur-Atlantshafi á  vegum Sjávarútvegsstofnunar 4. október 1999. Fyrrirlesturinn var haldinn í Lögbergi og var mjög vel sóttur. Fjörugar umrćđur spunnust um samskipti Baska og Íslendinga og minjar um veru ţeirra hér á landi. Dr. Selma kom hingađ til lands fyrir milligöngu Dr. Trausta Einarssonar sagnfrćđings, en fyrir hönd Sjávarútvegsstofnunar tók dr. Ole Lindquist ţátt í skipulagningu heimsóknar hennar.

 

Tengdir frćđimenn

Sjávarútvegsstofnun hefur gert samstarfssamninga viđ Dr. Ole Lindquist sérfrćđing í sjávarútvegssögu og Dr. Öldu Möller matvćlafrćđing og fyrrum ţróunarstjóra Sölumiđstöđvar Hrađfrysithúsanna um samstarf ađ rannsóknarverkefnum á sérsviđum ţeirra. Ţetta samstarf er í anda s.k. “associate research fellows” viđ erlendar stofnanir.

 

 

Fjármál Sjávarútvegsstofnunar

 

Sjávarútvegsstofnun velti 36 milljónum kr. á árinu. 

Stofnunin fer međ umsýslu fjármála flestra rannsóknaverkefna sem hún tekur ţátt í.

 

 

 

Rekstur Sjávarútvegsstofnunar er fjármagnađur annars vegar međ fjárveitingum HÍ og hins vegar af ýmsum sértekjum frá fyrirtćkjum, stofnunum og innlendum og erlendum rannsóknasjóđum.

 

Útgáfur

 

1990

Ţorkell Helgason, Örn D. Jónsson (ritstj.): Hagsćld í húfi.

Sjávarútvegsstofnun Háskóla Íslands, Háskólaútgáfan,

Reykjavík 1990.

 

1991

Noralv Veggeland (ritstj.): Nĺr fisken svigter.

NordRefo, Akademisk forlag,

Kaupmannahöfn 1991.

 

Ragnar Árnason, Trond Björndal (ritstj.):

Essays on the Economics of Migratory Fish Stocks.

Springer Verlag,

Berlin 1991.

 

1992

Snjólfur Ólafsson, Ţorkell Helgason, Stein W. Wallace,

Ebba Ţóra Hvannberg (ritstj.):

Nordic Fisheries Management Model - Comprehensive Description.

Nordiske Seminar og Arbejdsrapporter, 1992:501

Kaupmannahöfn 1992.

 

Örn D. Jónsson (ritstj.): Whales & Ethics.

Sjávarútvegsstofnun Háskóla Íslands, Háskólaútgáfan,

Reykjavík 1992.

 

Gísli Pálsson, Ragnar Árnason, Örn D. Jónsson (ritstj.):

Stjórn fiskveiđa og skipting fiskveiđiarđsins.

Sjávarútvegsstofnun Háskóla Íslands, Háskólaútgáfan

Reykjavík 1992.

 

Bjřrn Hersoug (ritstj.): Fiskerinćringens hovedtrekk

Landsanalyser av Danmark, Fćrřyene, Grřnland, Island og Norge.

Nord 1992:30,  Kaupmannahöfn 1992.

 

1993

Kjartan Magnússon, Örn D. Jónsson (ritstj.):

Nordic Workshop on Predation Processes and Predation Models.

Nordiske Seminar og Arbejdsrapporter, 1993:572

Kaupmannahöfn 1993.

 

1994

Stein W. Wallace, Snjólfur Ólafsson (ritstj.):

The Nordic Fisheries Management Model - Description and Experience.

Nord 1994:4, Kaupmannahöfn 1994.

 

1995

Guđrún Pétursdóttir, Ágústa Guđmundsdóttir og Grímur Valdimarsson:

Matvćla- og sjávarútvegsgarđur.

Háskóli Íslands og Rannsóknastofnun fiskiđnađarins,

Reykjavík 1995.

 

Styrkjakerfi Evrópusambandsins og samkeppnisstađa íslensks sjávarútvegs. 

Í Ísland og Evrópusambandiđ.  Skýrslur fjögurra stofnana Háskóla Íslands.

Háskólaútgáfan,  Reykjavík 1995.

 

1996

Arnar Bjarnason:

Export or Die, The Icelandic Fishing Industry -

the nature and behaviour of its export sector. 

Sjávarútvegsstofnun HÍ,

Reykjavík 1996.

 

Ţorvaldur Pétursson & Örn D. Jónsson:

Sjávarafurđir á Japansmarkađi: Niđurstöđur markađsathugana. 

Lokaskýrsla verkefnisins Gjafavörur á Japansmarkađ.  

Sjávarútvegsstofnun HÍ,

Reykjavík 1996.

 

Ţróun sjávarútvegs frá seinni heimsstyrjöldinni

Safn ritgerđa meistaranema

í námskeiđinu Haglýsing sjávarútvegs

Sjávarútvegsstofnun H.Í.  Reykjavík 1996

 

1997

Guđrún Pétursdóttir (ritstj.):

Property Rights in the Fishing Industry

Sjávarútvegsstofnun HÍ, Háskólaútgáfan,

Reykjavík 1997.

 

Ragnar Arnason og Tryggvi B. Davidsson (ritstj):

Essays on Statistical and Modelling Methodology for Fisheries Management.

Sjávarútvegsstofnun HÍ, Háskólaútgáfan

Reykjavík 1997.

 

Guđrún Pétursdóttir (ritstj.):

Whaling in the North Atlantic

Sjávarútvegsstofnun HÍ, Háskólaútgáfan, Reykjavík 1997.

 

Gísli Pálsson og Guđrún Pétursdóttir (ritstj.):

Social Implications of Quota Systems in Fisheries

TemaNord, 1997:593

Kaupmannahöfn 1997.

 

Guđrún Pétursdóttir og Ragnar Árnason:

Íslenskur sjávarútvegur og kröfur umhverfisverndarsinna

Sjávarútvegsstofnun HÍ,

Reykjavík 1997.

 

Björn Knútsson

Ţorskeldi á Íslandi

Samanburđur á arđsemi í strandeldi, kvíaeldi og fjarđaeldi

Sjávarútvegsstofnun H.Í.

Reykjavík 1997.

 

Sigurđur Pétursson

Live from fishing grounds to market:

collection, holding and transportation of live flatfish

Sjávarútvegsstofnun H.Í.

Reykjavík 1997.

 

Gunnar Ólafur Haraldsson

The Icelandic Fish Processing Industry Estimation of Hybrid Translog Cost Functions

Sjávarútvegsstofnun H.Í.

Reykjavík 1997.

 

1998

Georg Blichfeldt

Fisk for framtida; hvordan sikra bćrekraftige fiskerier

TemaNord FISKERI, 536:1-109

Kaupmannahöfn 1998.

 

K.R. Patterson

Biological Modelling of the Norwegian Spring Spawning Heering Stock

Sjávarútvegsstofnun H.Í.

Reykjavík 1998.

 

1999

Fisheries Ties Between Taiwan and Iceland

Proceedings of seminar held on May 12th 1999

Ed.F-S Chiang, C-Y Shiau,B.Sun Pan

National Taiwan Ocean University

1999

 

Stefán Úlfarsson

Kína í íslenskum veruleika

Samskipti Íslands og Kína undir lok tuttugustu aldar

Sjávarútvegsstofnun H.Í.

Reykjavík 1999.

 

Kristján Freyr Helgason

Fiskvinnslumenntun á Íslandi

Sjávarútvegsstofnun H.Í.

Reykjavík 1999.